|
NZUO LYA MAPAPILO
NYI KUSAKULA TCHA KUTESA
MUKANDA UA MUTCHIFUTCHI TCHESWE
YA KUSAKULA TCHA ATHU ESWE
Yakudaptala nyi kuilhinga ku Asembeleia Yeswe
mu Kuthunga 217 A (III) ya 10 ya Dezembro ya 1948
Kuputhuka
Hakukonsiderala ngwo kunyinguika ya vumbi ya
kusa ha usoko eswe nyi kusakula jhó jhimuwikha
Jakulinga ye fundamentu ya kulenguluka ya ululi
ya zango mutchifutchi ;
Hakukonsiderala ngwo kanyinguikine , kupala
tcha kusakula tcha athu, yatuala ku yuma yipe ize ya kuasunga mu
mana jha atu nyi maliji jha tchifutchi chize atu eswe etche alingue,
ahanjike ,atayze, hanga atchine mu lamba, ya isako ngue yuma yatamba
kukaula athu eswe.
Hakukonsiderala ngwo tchatamba kufunga tche
kusakula tcha athu ha imwe regime ya kusakula, hanga athu atchine
kulinga ize azanguile,mu kutchina, ha kuhiluka ya yuma yipe nyi
matamiso;
Hakukonsiderala ngwo tchatamba kukuasa kukolesa
wue usepha hali ifuchi;
Hakukonsiderala ngwo, ha mukanda, wua athu jha
ifutchi alikuata kanambe, nawa, ngwo ufulhelo wuo ha kusakula tcha
athu, ha vumbi lia athu eswe, ha kulifa ya kusakula jha malunga
nyi mapwo mba yaha yuma yakulinga ha kukuasa yuma inende heswe nyi
kulinga yuma yipema ha muono hua mutchima tcha kulenguluka tchinene;
Hakukonsiderala ngwo mavungo akwo halithunjika
alueze, kulikuasa nyi akuakululieka ifutchi ya linunga, lie vumbi
lia mutchifutchi nyi zango lha kusakula tcha athu nyi kukola tcha
kulenguluka;
Hakukonsiderala ngwo kupwa tchimuikha tcha kusakula
nyi kulenguluka ye ya ulemo inene hanga ahane kuuaha ya lhitayza
tchatcho:
Ye Asembeleia Yeswe
Hakusa ye declaraçao ya mutchifutchi
tcheswe ya kusakula tcha athu ngwe ipema uikha ha kuheta kuli athu
eswe ku ifutchi yeswe, hangta athu eswe nyi jhe milimo,jipwe mu
espiritu, alikolueze, ku ulongueso ua vumbi ya kusakula nyi kutuaka,
kuluthue mu membo nyi kusuku, tche kunyinguika tcha kusa yuma kuswe
nyi zango hali athu jha mue muihunda hakamuihi, tchize ngue yfutchi
aysa hali akua ululi.
SHIMBI YA 1º
Athu eswe kakusemuka ngwe akwo, ku vumbi nyi
hakusakula.Kali nyi mana,mba mahasa kulinga umwu hali mukwo nyi
espiritu ya kuli kuasa.
SHIMBI YA 2º
Athu eswe mahasa kulinga yuma anazangue nyi
kusakula ha yno declaraçao,kanda alinga katonde hali athu
a ku mavungu ekha,hanjhi ha malunga nyi mapwo, ha malinji,ha ngueleja,ha
politica nyi hayuma ikuo,ha mumaihunda,ha upite, ha kusemuka nyi
hesuaho.
Ha tchotcho ketchi kulinga nyi umwu katonde
ha kuputuka ku shimbi,ya nguvulu,ululi,hanji yfutchi ikuo tchipwe
kuze a semukine muthu ,tchipwe tchifutchi tcha lihandununa,ha kutuama
ukawo hanji ha umue nguvulu.
SHIMBI YA 3º
Muthu muswe mahasa kusakula muono,liberdade
nyi kulifunga.
SHIMBI YA 4º
Nyi umwe ketchi kapua kapinji,hanji kulinguila,
upinji nyi kutalatala ya tupinji hali yuma,ka ku akanjisa.
SHIMBI YA 5º
Nyi umue ketchi kulituala ha lamba nyi kumu
talatala tchipi hitcha uthu ko.
SHIMBI YA 6º
Athu eswe mahasa kusakula, ha kunyinguika ha
yhela yeswe ya athu a ululi.
SHIMBI YA 7º
Eswe amuikha hakutuala ha shimbi, hi nyi katonde
ko, mahasa kusakula, apue nyi kufunga shimbi. Eswe masakula kufunga
tchalifa hali tchesuetcho kutalatala mutchi handununa ha tchuma
tcheswe, akautuala ha tchesuatcho kutala tala tcha lamba.
SHIMBA YA 8º
Muthu mueswe mahasa kusakula hanga atuale kuli
akua ululi, uaze analingue yuma ku ya pemene ku meso ja nguvulu
akua shimbi.
SHIMBI YA 9º
Nyi umue ketchi kumusa mu mulonga hanjhi mu
phoso.
SHIMBI YA 10º
Muthu mueswe mahasa kusakula, kulifa nyi akuo,yuma
atela aylueze kuli akua ululi uaze keshi masepha, hanga atale ku
yuma yenyi ,hanga aytangue ngue tchize shimbi inambe.
SHIMBI YA 11º
1.Muthu mueswe mamba nguo yuma ypi alinga,nyi
kaylinguile, mahasa kuita hanga amufungue nyi afuphe ndo muze mamona
yoze uailinga.
2.Nyi umwe ketchi kamuambungona ku yuma analhingue,
nyi kuyapemene mu tchihunda hanjhi mu yfutchi.Tchizetchene,ketchi
kamusa mulonga ulemu ngue muze alinganga yuma.
SHIMBI YA 12º
Nyi umue keshi kamunjila mu muono uenyi, mu
usoko,hanji mu nzuo,hanji mikanda,naua kumuihia vumbi.Ha yuma yatcho,
athu eswe kali nyi akua ululi afungue.
SHIMBI YA 13º
1.Muthu muesue mahasa kusakula kuze anazangue
kusa nzuo lienyi.
2.Muthu muesue mahasa kuetcha tchifutchi tchenyi,
nyi muze athunga,mba mahasa kuhiluka nawa mu tchifutchio tchenyi.
SHIMBI YA 14º
1.Muthu muesue muze mamukaula,mahasa kufupha
yfutchi yekha hanga athungue ko.
2.Kusakula tchatcho, kanda atchimona ngue kalinga
tchipi ku meso ja manguvulu.
SHIMBI YA 15º
1.Muthu muesue mahasa kupua vungu lienyi.
2.Nyi umue ketchi kumuamba nguo hanga atchine
kupua nyi vungu liekha.
SHIMBI YA 16º
1.Tchize ha miaka ytangu, lunga nyi pfwo ,mahasa
kulimbata nyi kuthunga usoko,ketchi kunyonga ku vungu hanjhi mavungu
nyi ngeleja.Muze alhimbata ndo muze malhilakula eswe mahasa kusakula.
2.Umbatchiso ketchi ku ulinga nyi akua kulimbata
kazanguile.
3.Usoko ue uahianamu yfutchi,no mahasa kusakula
yoze mafunga mu unguvulu.
SHIMBI YA 17º
1.Muthu muesue, ukhauenyi hanjhi nyi akuo,mahasa
kupua nyi upite.
2.Nyi umue ketchi kumuambila upite uenyi.
SHIMBI YA 18º
Muthu muesue mahasa kusakula nyi ku nyonga,
ha ngueleja;mahasa kuya ku ngueleja yekha,hanji ahanjike tcheka
hakutuala ku ngueleja,ukhauenyi hanji nyi akuo,halhi athu eswe nyi
ha ukhauenyi,ha ku ulongueso,ha kulinga,ha maliji nyi imbanda.
SHIMBI YA 19º
Muthu muesue mahasa kusakula yze mamba, yze
anzajangue,inambe nguo ketchi kumuamba tchipi ku yze anyonga,nyi
kumufupha,hanga atambule utelumuno.
SHIMBI YA 20º
1.Muthu muesue mahasa kusakula nyi yoze malinunga
alhingue yuma ypema.
2.Nyi umue ketchi kumunumguisa kuli akuo nyi
kazanguile.
SHIMBI YA 21º
1.Muthu muesuawo,mahasa kupua kulutue lia milhimo
ja mu tchifutchi tcheny,tchipue muene hanji uaze matongola.
2.Muthu muesue mahasa kupua, ngue akuo,ha milimo
ya athu eswe mu tchifutchi tchenyi.
3.Ndo athu eswe apue kanaua,mba hanga ahase
ku tongola yoze mapua nguvulu, muze ma tongola mu tukueji ha tukuji,kuli
eswe,ngue tchize shimbi inambe.
SHIMBI YA 22º
Muthu muesuawo, mahasa kupua nyi ukuaso ua nguvulu,mahasa
kuita anyinguike ha kutuala ku upite,ha ku ndako,tchatamba kutatamisa
akua kukuasa yfutchi,ha ukuaso ua akua kulinga nyi yuma ylhi mu
yfutchi.
SHIMBI YA 23º
1.Muthu muesue, mahasa ku kilhikita,nyi yze
azanga ha milhimo nyi ha kutchina kupua nayo.
2.Eswe mahasa kupua nyi milhimo nyi ufeto ngue
akuo.
3.Yoze uakilhikita ndo mamufeta hanga eva kuwaha,hanga
usoko jenhi atuame kanaua,nyi afungue ku yuma ykuo yeswe.
4.Muthu muesue mahasa kuputhuka nyi athu akuo,
mazuwo hanga atalhile yuma yo.
SHIMBI YA 24º
Muthu muesue mahasa kusakula nyi kuhuima, hanji
nyi kutchina kukilikita,welo ndo mamufeta mumu kanahuimi.
SHIMBI YA 25º
1.Muthu muesue ndo mapua nyi muono upema,mba
ahase kuhinduka hamuikha nyi usoko,tcha tamba ha kutuala ku kulha
, kuku zala,ku upombelo,ku mandotolo nyi naua ha milhimo ya akua
kukuasa,nyi kakilhikithile tchatamba kuakuasa,ku ikola,nyi uafisa
lunga,ha ushinakaji nyi ha yuma ykuo yze ketshi kuhasa kulhinga.
2.A naye nyi ana ndo makuasa. Tuanuke eswe,asemuka
mu tchima hanji kusuku lia atato,no ndo kua kuasa.
SHIMBI YA 26º
1.Muthu muesue ndo kumulonguesa.Kulhilonguesa
tchatamabile ku tchifeta,mumu tchatamba eswe kunyinguika. Ndo manyinguika
eswe.kulhilonguesa tchikuo tcha kueswe; Ndo kulhilonguesa nyi tatchi
mba uaze anazangue ahase kulhi ndotolala.
2.Kulonguesa tchatela muthu nyi muthu,wuelo
ndo kulhikolueza mba hanga ahase kunhingueka,apue masepha nyi mavungu
akuo hanjhi kaua ngueleja,nyi naua ha kutuala kuluthue zango mu
mavungu eswe.
3.A tato e masakula nyi ananyinguika, tchize
malonguesa ano.
SHIMBI YA 27º
1.Muthu muesue mahasa kusakula yze malhinga
ha kutuala ku ndako ja mu maihunda,nyi ku kuasa hanga tchi futchi
tchilhingue yuma ypema.
2.Eswe mahasa kusakula yze ya tamba kukaula
nyi yze malhinga ngue akua mana,hanjhi akua kuimba nyi kusoneka.
SHIMBI YA 28º
Muthu muesue mahasa kuthumina,mu tchihunda nyi
mu yfutchi,yno shimbi muy hasa kutuala ha uthulhikilo ua yno papilo.
SHIMBI YA 29º
1.Muthu muesue ndo malhinguila tchihunda,nekha
ketchi kulhinga kuekha hanga atuale vumbi lia jina lienyi.
2.Ha kulhinga yno yuma nyi umue kaso kupuako
hanji ha shimbi jize makaula hanga alhingue yuma tchize tcha tamba
mba hapue vumbi hali eswe,ha kutuala kulhi yesue nyi eswe atuame
kanawa.
3.Ha tchuma tchesuatcho tcha kusakula nyi kulhinga
yeswe, kanda nukalhinga yuma yekha yze mavungu alikuata kazanguile.
SHIMBI YA 30º
Nyimwe yuma ya muno mu kuambila ketchi ka ytesa
nyi mu mayhunda yesuayo, muusoko hanjhi umuwikha kalhi nyi thajhi
ja kuhana milhimo yesuayo hanjhi ha kulhinga yesuayo yuma ya kupupa
tche kusakula tcha athu anambe akuno.
|